Year 2017, Volume 14 , Issue 1, Pages 1 - 22 2017-01-01

Arkadaş Türkçe Sözlük’ün İncelenmesi ve Öğrenci Versiyonu İçin Önerilen Değişiklikler
The Analysis of Arkadaş Türkçe Sözlük (Arkadaş Turkish Dictionary) and the Suggested Modifications for its Learner's Version

The Analysis of Arkadaş Türkçe Sözlük (Arkadaş Turkish Dictionary) and the Suggested Modifications for its Learner's Version

Sinan Çakır [1]


Bu çalışma, Türkiyedeki sözlükçülük çalışmalarının karşı karşıya olduğu iki sorunu ele almaktadır. Bunlardan birincisi, bugüne değin Türkçeyi öğrenen yabancılar için hazırlanmış bir sözlüğün mevcut olmamasıdır. Bir diğer sorun da sözlükçülük çalışmalarında derleme dayalı bir yaklaşımın takip edilmemesidir. Bu çalışmada, Anadili Türkçe olan kullanıcılar için hazırlanmış bir Türkçe-Türkçe sözlük incelenmiş ve bu sözlüğün yabancı kullanıcılar için hazırlanabilecek “öğrenci versiyonu” için uygun olacak bazı değişiklikler önerilmiştir. Çalışma boyunca, sözlük hazırlama sürecinde derleme dayalı bir yaklaşımın takip edilmesinin gerekliliği vurgulanmaktadır. Çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, biri anadili İngilizce olan kullanıcılar için, diğeri de bu dili öğrenen yabancılar için hazırlanmış iki İngilizce-İngilizce sözlük incelenmiş ve seçilen bir Türkçe sözlük üzerinde yapılabilecek değişiklikler saptanmıştır. Seçilen Türkçe sözlüğün ön ve arka kısımlarında ve A-Z girdilerinde yapılabilecek değişiklikler liste halinde sunulmuştur. İkinci bölümde, Türkçe sözlük içerisinde sunulan üç maddebaşı sözcüğün yapısı bu sözlüğün yabancılar için hazırlanacak versiyonunda kullanılabilecek şekilde değiştirilmiştir. Çalışmada, derleme dayalı sözlük geliştirmenin faydalarını vurgulamak üzere internetten elde edilen verilerle bir mini derlem oluşturulmuştur. Seçilmiş olan üç maddebaşı sözcükte değişiklikler yaparken bu derlemden yararlanılmıştır.

This study aims to draw attention to two of the problems that Turkish lexicography faces today. One of these problems is that there are not any Turkish to Turkish dictionaries that have been prepared for the people who are learning Turkish as a second or foreign language. Another problem that faces Turkish lexicography is the deficiency of a corpus-based approach in dictionary building process. In this study, the layout of a dictionary that was prepared for the native speakers of Turkish was analyzed, and some modifications were suggested for  the learner’s version of this dictionary. The importance of corpus based approach in dictionary building process is the other point that is emphasized throughout the study. The study consists of two parts. In the first part, the modifications that can be made on a Turkish-to-Turkish dictionary were determined through the analyses of two English-to-English dictionaries, one of which was prepared for the native speakers of English and the other for the foreign learners of English. The possible modifications that can be done in the front-back matters and the A-Z entries of the Turkish Dictionary were presented in a list. In the second part, the entry structures of three headwords presented in the Turkish dictionary were modified to be used in the suggested “learner’s version” of this dictionary. In the study, the data obtained from the web were used as a mini- corpus to show the advantages of having a corpus based approach in lexicography. This mini corpus was used in the modification of the entry structures of the target headwords.

  • Aksan, Y. & Aksan M. (2009). Building a national corpus of Turkish: Design and implementation. Working Papers in corpus-based linguistics and language education, 3 (pp. 299-310). Tokyo: Tokyo University of Foreign Studies.
  • Atkins, S. and Rundell M. (2008). The Oxford guide to practical lexicography. Oxford: Oxford University Press.
  • Çal, A. (2015). Türkiye’de farklı dönemlere ait kelime sıklığı çalışmaları üzerine bir değerlendirme. International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 10 (8), 715-730.
  • Çötüksöken, Y. (1996). Türk sözlükçülüğünde sorunlar. Kuram Dergisi, 11, 85-90.
  • Göz, İ. (2003). Yazılı Türkçenin kelime sıklığı sözlüğü. Ankara: TDK Yayınları.
  • Hartmann, R. R. K. (2001). Teaching and researching lexicography. Harlow: Pearson Education Limited.
  • Jackson, H. (2002). Lexicography: An introduction. London: Routledge, Taylor & Francis Group.
  • Kocaman, A. (1996). Sözlükçülükte ikinci boyut üzerine düşünceler. Kuram Dergisi, 11, 81-84.
  • Kocaman, A. (1998). Dilbilim, sözlük, sözlükçülük. İnsanbilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi, 6, 111-113.
  • Meijs, W. (1996). Linguistic corpora and lexicography. Cambridge Journals, Annual Review of Applied linguistics, 99-114.
  • Ooi, V. B.Y. (1998). Computer corpus lexicography. Edinburg: Edinburg University Press.
  • Ölker, G. (2011). Yazılı Türkçenin kelime sıklığı sözlüğü (1945-1950 arası). Konya: Kömen Yayınları.
  • Özkan, B. (2013). Yöntem ve uygulama açısından Türkiye Türkçesi söz varlığınin derlem tabanlı sözlüğü. Bilig, 66, 149-178.
  • Özkan, B., Tahiroğlu, B. T. & Özkan, E. A. (2014). Türkçe üzerine derlem dilbilim uygulamaları. Adana: Karahan Kitabevi.
  • Sarıgül, K. (2011). Dilbilim, sözlükbilim, bilgisayar. Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 4, 41-53.
  • Say, B., Zeyrek, D., Oflazer, K. & Özge, U. (2002). Development of a corpus and a treebank for present-day written Turkish. In the proceedings of the eleventh international conference of Turkish linguistics.
  • Tietze, A. & Kurtböke, P. (1996). Türk sözlükçülüğünün sorunları 1. Kuram Dergisi, 11. 65-69.
  • Vitayapirak J. & Ratiroch P. (2006). Computational approach for processing of control engineer text: applications for corpus lexicography (pp. 1-6). Cybernetics and Intelligent Systems, IEEE Conference: 7-9 June 2006.
Subjects Social
Published Date 2017
Journal Section Makaleler
Authors

Author: Sinan Çakır
Institution: ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Dates

Publication Date : January 1, 2017

APA Çakır, S . (2017). Arkadaş Türkçe Sözlük’ün İncelenmesi ve Öğrenci Versiyonu İçin Önerilen Değişiklikler . Dil ve Edebiyat Dergisi , 14 (1) , 1-22 . Retrieved from http://ded.mersindilbilim.info/en/pub/issue/28505/304110